چشم به جهان گشود ، و به همين مناسبت پدرش كه از شاگردان شيخ بود ، او را مرتضى نام نهاد . آشتيانى مقدمات و سطوح را نزد پدر و عالمان ديگر فراگرفت ، در سفر به مكه ، همراه پدر به نجف رفت و دورهء فقه و اصول را نزد حاجى ميرزا حبيب اللّه رشتى ، حاج ميرزا حسين نورى و حاج ميرزا خليل و آخوند خراسانى گذراند و به درجهء اجتهاد نايل شد . حاج شيخ در اخلاق از شاگردان مرحوم شيخ محمد بهارى بود و در فلسفه دست داشت . شيخ مرتضى پس از بازگشت به تهران ، به درس و اقامهء جماعت پرداخت . بعد از پدرش در تهران مرجعيت روحانى يافت . حضور ايشان در تهران مصادف با انقلاب مشروطيت بود . حاج شيخ مرتضى و تنى چند از رجال دينى و سياسى وقت ، از جمله سيد محمد طباطبايى ، ملك المتكلمين ، سيد محمد رضا مساوات و حاج شيخ مهدى كاشى ، انجمنى تشكيل دادند و شبها كنار هم جمع مىشدند و به گفتگو و تحليل اوضاع سياسى و رويدادهاى فكرى و فرهنگى مىپرداختند . عين الدوله او را از توليت مدرسه مروى بر كنار نمود . ايشان همراه با ساير علماى تهران براى پيشبرد امر مشروطه به حرم حضرت عبد العظيم مهاجرت كرد و تحصن گزيد . حاج شيخ در سال 1340 ه ق به مشهد آمد و به تدريس و اقامه جماعت پرداخت . سال 1353 ه ق 1314 ه ش به دنبال واقعه مسجد گوهرشاد ، مجبور شد مشهد را ترك كند و چند سالى در زاويه حرم حضرت عبد العظيم مجاور شود . پس از سقوط رضا خان ، در سال 1360 ه ق به عتبات رفت ، دو سال در كربلا ماند و به تدريس پرداخت ، ولى به دليل داشتن كسالت مجبور شد به ايران برگردد و در مشهد ماندگار شود . ايشان به لحاظ اخلاص به اهل بيت عليهم السّلام در همه مواليد و وفيات مجلس بر پا مىنمود و خود از مردم پذيرايى مىكرد و گاه خود